Puan Nasıl Hesaplanır?

Bir puanlama sistemi tasarlarken iki uç var. Birinde sıfırdan başlarsınız — hiçbir parfümün puanı yoktur, kullanıcılar oy verdikçe puanlar oluşur. Diğerinde mevcut referanslarla başlarsınız — popüler parfümlerin zaten bilinen bir değerlendirmesi vardır.

İlk yaklaşımın sorunu soğuk başlangıç. 281.000 parfümlük bir veritabanında, kullanıcılar yeterli oy verene kadar çoğu ürünün puanı sıfır kalır. Bu, keşif için işe yaramaz bir deneyim yaratır.

İkinci yaklaşımın sorunu ise kullanıcı katılımını anlamsızlaştırma riski. Eğer referans puanlar çok ağır basarsa, bir kullanıcının oyu sonucu hiç değiştirmez — ve insanlar bunu hisseder.

Referans Puanlar

Popüler parfümler için yapay zekâ ve algoritmik yöntemlerle referans puanlar oluşturduk. Bu, veritabanının sıfır puanla başlamamasını sağladı — kullanıcılar ilk günden anlamlı sıralama ve karşılaştırma yapabildi.

Ama bir referans puan, son söz olmamalı. Amacı bir başlangıç noktası sağlamak — zamanla kullanıcı oylarının onu şekillendirmesi, hatta değiştirmesi gerekiyor.

Ağırlıklı Ortalama

Sistemimiz ağırlıklı bir ortalama kullanıyor. Referans puan belirli bir ağırlıkla başlıyor, her kullanıcı oyu kendi ağırlığıyla ekleniyor. Daha fazla kullanıcı oy verdikçe, kullanıcı oylarının toplam ağırlığı artıyor ve referans puanın etkisi oransal olarak azalıyor.

Bu, doğal bir geçiş sağlıyor: az oy varken referans puan baskın, çok oy varken kullanıcı oyları baskın.

Neden Sınırlama Gerekiyor?

Ağırlıklı ortalamanın bir tuzağı var. Eğer referans puanın ağırlığını sınırlamazsanız, çok bilinen bir parfüm için binlerce kullanıcı oyu bile sonucu ancak birkaç ondalık basamak kaydırır. Bu, kullanıcı katılımını görünmez kılar.

Bir parfüme oy veriyorsunuz, sonucun değişmediğini görüyorsunuz, bir daha oy vermiyorsunuz. Bu kısır döngüyü kırmak için referans puanın ağırlığına bir üst sınır koyduk. Belirli bir noktadan sonra referans puan daha fazla ağırlık kazanmıyor — kullanıcı oyları gerçekten fark yaratıyor.

1–5 Yıldız: Basitlik Bir Tercih

Neden 1–10 değil? Neden 0–100 değil?

Araştırmalar gösteriyor ki insanlar geniş ölçeklerde tutarsız oy veriyor. Bir kullanıcının 7/10 ile 8/10 arasındaki farkı, başka bir kullanıcının 6/10 ile 9/10 arasındaki farkıyla aynı olmayabilir. Ama 3/5 ile 4/5 arasındaki fark evrensel olarak anlaşılır: "iyi" ile "çok iyi."

1–5 yıldız ölçeği bilişsel yükü azaltır. Kullanıcı düşünmeden, hızlıca oy verebilir. Ve hızlı oy, daha fazla katılım demek.

Puanı Olmayan Parfümler

281.000 parfümün hepsinin referans puanı yok. Niş, az bilinen veya çok yeni parfümler hiç puansız olabilir. Bu durumda ne yapıyoruz?

Hiçbir şey. Puanı olmayan parfüm, puanı olmayan parfüm olarak gösteriliyor. Sahte bir ortalama üretmek veya benzer parfümlerden tahmin yapmak yerine, dürüst olmayı tercih ediyoruz. Bir puan gösteriliyorsa, arkasında gerçek veri var demektir.